3DM Dyslexie

Met 3DM maakt u een cognitieve analyse van lezen en spellen van leerlingen in het basisonderwijs.

3DM is bedoeld voor leerlingen in groep 3 tot en met 8 in het basisonderwijs. De test kan afgenomen worden door psychologen en (ortho)pedagogen of door hen die onder hun supervisie vallen.

3DM is een test voor het cognitieve onderzoek naar lezen en spellen. Daartoe onderzoekt de test naast lezen en spellen de belangrijkste cognitieve functies die samenhangen met lezen en spellen. Deze analyse en beoordeling van de cognitieve voorwaarden voor lezen en spellen maakt het mogelijk de test te gebruiken voor een evaluatie van lees- en spellingproblemen van verschillende aard en meer specifiek voor een differentiaaldiagnostische evaluatie en indicatie van dyslexie.

3DM is volledig computergestuurd; zowel de testafname als de scoring van de resultaten verloopt geautomatiseerd. De test bestaat uit tien verschillende taken:
• criteriumtaken: leestaak, spellingtaak;
• cognitieve taken: foneemdeletietaak, letter-klank identificatietaak, letter-klank discriminatietaak, benoemtaak, geheugenspantaken klanken en syllabes;
• cognitieve taken/controletaken: geheugenspantaak non-verbaal, basisreactietijdtaak.

Samen bieden deze tien taken de mogelijkheid om alle bekende aan lezen en spellen gerelateerde cognitieve vaardigheden in samenhang met de lees- en spellingvaardigheid te onderzoeken.
Door de prestaties op de verschillende subtests te combineren, kan bepaald worden of het cognitieve prestatieprofiel van een cliënt voldoet aan de criteria zoals geformuleerd in het Protocol Dyslexie Diagnostiek en Behandeling.
3DM levert de testuitslag in een formaat dat past bij de behoeften van zowel de cliënt als de diagnosticus.

Algemene kenmerken:

Populatie 
groep 3 tot en met 8 van het basisonderwijs
Meetpretentie 
cognitieve analyse van lezen en spellen
Wijze van afnemen 
digitaal; individueel
Duur
afname 1 à 1,5 uur (afhankelijk van de vaardigheid en leeftijd van de cliënt)
Duur scoring 
variabel (verschilt per taak)
Duur normering 
enkele minuten (gebeurt automatisch binnen het programma)
Afname en interpretatie
door psychologen en (ortho)pedagogen of door hen die onder hun supervisie werken
Aantal subtests 
10
Aantal items 
703
Materiaal 
3DM-programma op usb-stick, inclusief 5 reguliere en 5 vervolgafname-eenheden
scoreformulieren en typering taken
gebruikershandleiding
verantwoording
responsbox
U dient zelf een (usb-)hoofdtelefoon voorzien van een microfoon aan te schaffen.
COTAN-beoordeling
De beoordeling door de COTAN is als volgt:

	3DM
Uitgangspunten bij de testconstructie	Goed
Kwaliteit van het testmateriaal	Goed
Kwaliteit van de handleiding	Goed
Normen	Onvoldoende 1)
Betrouwbaarheid	Voldoende
Begripsvaliditeit	Voldoende
Criteriumvaliditeit	Voldoende

1) Meer informatie over de beoordeling van de normen leest u in de Aanvulling en duiding bij de COTAN-beoordeling.

De complete beoordeling vindt u in de online COTAN Documentatie: www.cotandocumentatie.nl.

Goed om te weten:

3DM 1.1.4: nieuwe versie zonder lichtsensor
Er is een essentiële update van 3DM verschenen: versie 1.1.4, zonder lichtsensor. Alle 3DM-gebruikers hebben tussen 4 en 11 januari 2012 per e-mail en per post een brief over deze update gekregen. Hebt u geen brief ontvangen? Neemt u dan contact op met onze afdeling Klantenservice, via (020) 524 45 14 of klantenservice@boomtestuitgevers.nl.

Vervolgafname-eenheden
Bij 3DM versie 1.1.4 kunt u gebruikmaken van vervolgafname-eenheden. Lees meer informatie over vervolgafname-eenheden.

Technische helpdesk: Itass
De technische helpdesk wordt uitgevoerd door IT-bedrijf Itass. Hebt u technische vragen of problemen met 3DM, dan kunt u contact opnemen met Itass: (088) 888 07 99 of 3DM@itass.nl.
Hebt u inhoudelijke vragen over 3DM, bijvoorbeeld over de interpretatie van de resultaten? Die vragen kunt u stellen aan onze afdeling Klantenservice, via klantenservice@boomtestuitgevers.nl of (020) 524 45 14.

Diagnose
De uiteindelijke diagnose dyslexie is uiteraard het oordeel van de betrokken diagnosticus, die meestal ook nog andere informatie bij zijn of haar oordeel zal betrekken.

Gebruik 3DM
3DM is volledig computergestuurd. Voordelen daarvan zijn een meer objectieve afname van de test, en verschillende mogelijkheden tot rapportage, waarmee het ook een managementinstrument kan worden. Lees meer over het gebruik van 3DM.

Systeemvereisten
3DM werkt onder Windows. Lees meer over de systeemvereisten.

Normgroepen 3DM
Op dit moment is de test genormeerd voor eind groep 3 tot en met eind groep 8 van de basisschool.

3DM-taken
Bekijk een korte typering van de 3DM taken.

Resultaten en afname-eenheden
Na afname van de voor u relevante taken, kunt u de resultaten en de bijbehorende normscores opvragen. Lees meer over de resultaten en afname-eenheden. 
Wilt u extra afname-eenheden bestellen?  Download hier de handleiding voor het bestellen van afname-eenheden (versie 1.1.4) of handleiding voor het bestellen van afname-eenheden (versie met lichtsensor).  Let op: voor iedere nieuwe bestelling dient u een nieuw contextbestand aan te maken, zoals beschreven in deze handleiding. Elk contextbestand kan namelijk maar 1 keer worden gebruikt.

Is 3DM ook te installeren op een Apple?
Neen, 3DM is uitsluitend te installeren in een Windows-omgeving. Lees meer over de systeemvereisten.

Draait 3DM ook onder Windows 7?
Ja, 3DM versie 1.1.4 draait ook onder Windows 7.

Mijn afname-eenheden zijn allemaal op, dus mijn CM-stick bevat geen afname-eenheden meer. Kan ik 3DM nog wel afnemen bij een cliënt?
Als er geen afname-eenheden meer op de CM-stick staan, kunt u het 3DM-programma niet openen: u krijgt een foutmelding dat de licentie niet wordt gevonden. Om dat probleem te voorkomen is ons advies altijd minimaal 1 afname-eenheid op te de stick te hebben. Bestelt u daarom tijdig nieuwe afname-eenheden: bestellingen worden binnen 5 werkdagen geleverd.

Is 3DM ook geschikt voor het doen van onderzoek naar dyslexie bij kinderen met stoornissen als ADHD en ASS?
3DM is geschikt voor het cognitieve onderzoek van de lees- en spellingvaardigheid van normale en niet-normale lezers en dus ook voor kinderen met ADHD en andere stoornissen.
3DM kan potentiële lees- en spellingproblemen objectiveren bij kinderen bij wie lees- en spellingproblemen zijn geconstateerd, misschien dyslexie, maar ook als dit niet het geval is.
De 3DM-normen zijn gebaseerd op een landelijke steekproef en gelden dus voor alle kinderen. Er zijn geen aparte normen voor kinderen met specifieke aandoeningen.
De normscore vertelt je of de score van een kind normaal of afwijkend is, onafhankelijk van wat dat kind wel of niet heeft.